काठमाडौँ मेयरको स्पष्टीकरण: ‘जेन जी’ आन्दोलनमा महानगरको दमकल र उद्धार कार्यको विस्तृत विवरण सार्वजनिक
काठमाडौं, २०८२ असोज २१ गते, मंगलबार
काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयर बालेन्द्र शाह (बालेन)ले गत भाद्र २३ र २४ गते भएको ‘जेन जी’ आन्दोलनका क्रममा सिंहदरबार परिसरमा भएको आगलागीका विषयमा उठेका प्रश्न र अफवाहहरूलाई सम्बोधन गर्दै सामाजिक सञ्जालमार्फत विस्तृत स्पष्टीकरण दिएका छन्।
विशेषगरी, “यत्रो सिंहदरबार जल्दा काठमाडौँ महानगरको दमकल कहाँ गयो?” र “तीन दिनसम्म जलेको हेरेर बस्यो?” जस्ता प्रश्नहरूले महानगरको काममाथि नैतिक प्रश्न उठाएको भन्दै मेयरले सत्यतथ्य सार्वजनिक गरेका हुन्।
मेयरले प्रत्येक नागरिकलाई सूचनाको हक (RTI) अन्तर्गत जानकारी लिने अधिकार सुरक्षित रहेको बताउँदै, “हुँदै नभएको गलत आरोप फैलाउनेहरूलाई एकमुष्ट रूपमा सम्बोधन गर्न” यो लेखेको उल्लेख गरेका छन्।
मेयरका अनुसार भाद्र २४ गते देश नै अस्तव्यस्त रहेको र “राज्य” नै ठप्प रहेको अवस्थामा काठमाडौं महानगरपालिका आफ्नो दायित्वबाट पछि हटेको थिएन। उनले सिंहदरबारदेखि व्यापारिक प्रतिष्ठानसम्म आगो फैलिएको र सुरक्षा संयन्त्र, प्रहरी चौकीसमेत जोगिन नसकेको पूर्ण अराजक स्थितिको चित्रण गरेका छन्।
सिंहदरबार आगलागीको घटना: मेयरले सिंहदरबार जलेको जानकारी पाउनेबित्तिकै दमकल पठाइए पनि आन्दोलनकारीको अवरोधका कारण प्रवेश गर्न नसकेको बताएका छन्। नेपाली सेनाको दमकल सिंहदरबारभित्रै भए पनि भिडका कारण काम गर्न नसकेको उल्लेख गर्दै उनले भनेका छन्: “जब भिड अलिक शान्त हुनेबित्तिकै २४ गते साँझ ८:१५ भित्रै काठमाडौँ महानगरको दमकल त्यहाँ पुगेको थियो।”
महानगरसँग न्यूरोडमा दुई, बालाजुमा दुई र रामहिटीमा एक गरी जम्मा पाँचवटा दमकल सञ्चालनमा छन्, जुन १४ नगर प्रहरी र ३० सशस्त्र प्रहरीको टोलीले तीन सिफ्टमा सञ्चालन गर्दछ।
मेयरले भाद्र २३ गतेदेखि २८ गतेसम्म विभिन्न स्थानमा गरिएको दमकल प्रयोगको विस्तृत विवरण सार्वजनिक गरेका छन्।
भाद्र २३ गते: दिउँसो १:३० देखि ५:०० बजेसम्म संसद भवन अगाडि जलिरहेको एम्बुलेन्समा (न्यूरोड र रामहिटी दमकल) र सुन्धारा तथा शान्तिनगरको बिजुलीको पोलमा आगो निभाइयो।
भाद्र २४ गते: दिनभर दमकल सञ्चालनमा आउन नसके पनि राति ८:०० बजेदेखि १:०० बजेसम्म विशाल बजार जनसेवा प्रहरी वृत्त, हिमालयन बैंक, र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक बानेश्वर लगायतका स्थानमा आगो नियन्त्रण गरियो।
सिंहदरबारमा पुनरावृत्ति: भाद्र २४ गते राति ८:१५ देखि ९:४५ सम्म, २५ गते बिहान १:४५ देखि ३:०० बजेसम्म, २६ गते दिउँसो र साँझ गरी बारम्बार दमकल पुगेर आगो नियन्त्रण गरिएको विवरण पेश गरिएको छ।
भाद्र २३ देखि २८ गतेसम्म महानगरको दमकल ५५ पटकभन्दा बढी काठमाडौं उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालय, जिल्ला अदालत बबरमहल, अख्तियार कार्यालय, डिल्लीबजार कारागार, सर्वोच्च अदालत परिसर (जहाँ महत्त्वपूर्ण कागजातहरू जोगाइएको प्रमाण सुरक्षित रहेको उल्लेख छ) लगायतका स्थानमा पुगेको थियो।
आगो निभाउने कार्यसँगै महानगरको टिम घाइतेको उपचार, शव व्यवस्थापन र लजिस्टिक सहयोगमा सक्रिय रहेको मेयरको भनाइ छ।
संघीय सरकारले घोषणा गर्नुअघि नै महानगरभित्रका सम्पूर्ण अस्पताललाई निशुल्क उपचारको लागि समन्वय गरियो।
अस्पतालमा नपुग स्वास्थ्यकर्मी, औषधि, रगत व्यवस्थापनका साथै बिरामी र कुरुवाहरूका लागि निशुल्क खाजा/खाना उपलब्ध गराइयो।
उपचारको लागि अभिभावक नभएका सम्पूर्ण बिरामीहरूको अभिभावकत्व महानगरको टिमले लियो। अपरेशनको क्रममा ‘Informed Consent Form’ मा समेत नगर प्रहरीले जिम्मेवारी लिई हस्ताक्षर गरेको मेयरले बताएका छन्।
शव व्यवस्थापनका लागि परिवारलाई आउने जाने, खाने, बस्ने व्यवस्थापनका साथै नेपाली सेना लगायत अन्यको सहकार्यमा शवलाई घरसम्मै पुऱ्याउने व्यवस्था गरिएको थियो।
मेयरले अन्त्यमा जनतालाई अनावश्यक भय, भ्रम र प्रश्नबाट सचेत रहन आग्रह गरेका छन्।
“बिना तथ्य, डाटा विश्लेषण नगरी निष्कर्ष निकाल्ने विश्लेषकहरू र अफवाह फैलाउनेहरूसँग सावधान रहनुहोला। यस्तो कार्यले जनतालाई डर र भ्रममा राख्छ, र दिन रात नभनी खट्ने हाम्रो टिमको मनोबल गिराउँछ,” उनले भनेका छन्।
उनले मिडियाका मित्रहरूलाई सत्य तथ्य खोजेर मात्र समाचार लेख्न र अफवाह नफैलाउन विशेष अनुरोध गर्दै, “जनताले सही जानकारी पाउने अधिकार राख्छन्” भन्नेमा जोड दिएका छन्।
मेयरले आफूलाई कुनै ‘जस’ नचाहिएको भन्दै, आगो निभाउन, घाइतेको उपचार गर्न र उद्धार कार्यमा खटिने टिमलाई सम्मानजनक दृष्टिले हेर्न मात्र आग्रह गरेका छन्। उनले महानगरको टिम जनतासँगको भरोसा, जिम्मेवारी र आपत्कालीन व्यवस्थापनका लागि सधैँ खटिरहने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।
